من و توغل :
فتح الدین فایق هستم لمبر پایم فعلا اگردیگر رشد نکند دقیق 9اعشاریه 3 است. و 28 بهار پیش در قره باغ غزنه به جمعیت سرگردان دنیا اضافه شده ام. قلعه نای زادگاه من است. تحصیلاتم را در رشته ساختمانی از دانشگاه پل تخنیک کابل بین سال های سقوط طالبان و هبوط کرزی به اتمام رسانده ام. دوست دارم نقشه کشی کنم ، بنویسم ، شعر بسرایم ، موسیقی بشنوم و کمی هم به مردم و سیاست علاقمند باشم.به قول آقای انتظار که :(نسل جنگ هستم و با جنگ بزرگ شده ام. گوشم پر از صدای گلوله ها و فریاد زخمی ها است، بوی دود را هر لحظه احساس میکنم و خون بیگناهان شهر من همیشه و در هر جا در برابر چشمانم سرخ میزند.اما سخت از جنگ بیزارم.دلم برای صلح میتپد. صلحی که معلوم نیست چه زمانی خواهد آمد. حال مانده ام بین جنگ و صلح. اگر بپرسید دومی را که در عصر من اگر نتواند آمد ، حد اقل برای نسل بعد من انتخاب میکنم. آنچه گاهگاهی در این صفحه سیاه میکنم ، دلتنگی ها و قصه های ناگفته من و شهروندانیست که کمتر فرصت می یابند گپ های خود را بدون سانسور بیان کنند. میخواهم برداشت هایم را از هرآنچه چه میبینم ، بنویسم زیرا حس میکنم نوشتن خود غذایی است که کمکم میکند تا بی عدالتی و نابرابری اطرافیانم را بیان کنم.دوست دارم هر چی میبنید و میخوانید نقدش کنید و نظر بدهید تا با هم حد اقل در اینجا هم صدا شویم ورویاهای من وتو که درایام شب های توغل میبینیم تعبیر حقیقی خویش را اززبان یوسف زمان بشنود .
واماتوغل:
....بگمان اغلب کلمه توغل اصلا واژه عربی بوده ولی ازینکه چگونه آنرا مردم هزاره استفاده میکنند بجز از آته گلبی گم نخچی آته ماه گل ابغه مه دیگه هیچ کس ده آغیل از مو هم نموفامه واو خدا بیامرز هم که آلی عمر خودرا به ما وشما بخشیده است.اگر نه علت اش را میپرسیدم.

معمولا درایام زمستان این کلمه زیادتر درکنج وگوشه مسجد ها دوروبر سنگ شال مل زبانزد ریزه کته است.زیرا در این فصل ازیکطرف برف وبادها از طرف دیگه شاغولجه تو کیدو توکری بوفتو وگاهگاهی چقک چقیدن مردم را مجبور میسازند که از حساب دانان وریش سفیدان سوال کنند که بابی جان توغل چه وقت تیر موشه ؟

وبعدا آنها مهره های تسبیحش را تا و بال کرده به کمک بند انگشتان دست حساب میکنند که: هفده توغل هژده بغل نوزده ملا بست میرنه وسر انجام د ر بست ویک موگذره.

با این حساب مردم علف وآذوقه گاو مال شان را برای تقریبا یک هفته ذخیره میکنند وبعدا که روز بست ودوهم ماه شد حسابدان آغیل خبر میکند که هفده سه تو غل تیر شد وحالا یک تو غل میرسد ونشانه اش اینست که : یک توغل هرگز نوروز را که روز اول سال است الا نمیکند .یعنی همزمان با فرارسیدن نوروز وقوع توغل است.

بلی این حساب وکتاب مردمان سالخورده اکثر اوقات تحقق پیدا میکند زیرا آنها از وضعیت ستاره ها درک میکنند .و کشف علوم ستاره شناسی برمبنای همین پشگوی ها تقریبا استواراست.ولی جالب اینجاست که ستاره هارا به نام های چون :"میچید وکمر وترزو ............ وغیره میشناسند نه به حساب عطاردومشتری و اورانوس وغیره. نا گفته نباید گذاشت اکثر این ستاره ها با مهتاب درجنگ وزدو خورد میشوند تا یکی از کنار دیگه چب چب سیل کده تیر موشه خدا موفامه دیگه حتی یک وقت میگفتند همین توغل ها بود که غزنی ره غور غزنی ساخت.(تاریخ وقصه غزنی و غور غزنی را از آته شوکت توغی میتوانید جویا شوید).وااکثرا با توغل های (ماه ومیچیدوماه وکمر...........مشهوراند.

ازهمه مهمتر هریک ازین توغل ها نام های جدا گانه از خود داشته مثل که توغل سه اگر خدا گردنیم ره نگیره به "آکابدری " مشهوراست.واین توغل ها در تمام فصل سال اتفاق می افتند ومعمولا به شماره های طاق مانند یک توغل وسه توغل و پنج توغل... مسمی اند.

ازین معلومات کوتاه اینطور نتیجه گیری کرده میتوانیم که:اصطلاح توغل به نوع زدوخوردهای شدید اطلاق داده شده زیرا اگر متوجه باشیم روز های برف وباد واقعا اززدوخورد شدید در فصل زمستان حکایت گر است.

اکنون سوال خواهید کرد که این نام گذاری ویبلاک من با واژه (توغل) چه ربط به این قصه های گیرو پیتو لب سنگ شال مل دارد؟

جواب را در دو جمله کوتاه زیر میتوانید جستجو کنید:

اول انکه کلمات واصطلاح ناب زبان مادری( هزاره گی) ما نه تنها انکه ازبین نرفته بلکه معنی حقیقی خویش را از زبان اندیشمندان جستجوخواهد کرد که باکول های شان به آن تکلم کرده وبه ما به میراث گذاشته که آنرا غنی سازیم.

دوم اینکه من میخواهم این ویبسایت توسط نقدونظر فرهیختگان چون شما دوستان عزیز چنان توغل را راه بیا ندازند که تندی بادو برف آن لنگوته هفتاد گزه ارباب کج کلاه آغیل را تا غولنه جنگل گزلک نماید.

تا توغل پسنه پدرود.............

نوشته شده در جمعه بیست و چهارم مهر 1388ساعت 11:43 توسط مسافر| |